Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin yanıltıcı reklam ve haksız ticari uygulamalara karşı daha güçlü şekilde korunmasını hedefleyen önemli bir yönetmelik değişikliğini duyurdu. 1 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan düzenlemeler, dijital reklamcılıktan sosyal medya iş birliklerine, yapay zeka ile oluşturulan içeriklerden tüketici değerlendirmelerine kadar birçok alanda yeni kurallar getiriyor.
Dijital kanallarda reklam faaliyetlerinin artmasıyla birlikte tüketicilerin daha fazla ticari içerikle karşılaşması, reklamların şeffaflığı ve doğruluğu konusunda yeni düzenlemeleri gerekli hale getirdi.
Yönetmelik Değişikliği Neden Yapıldı?
Dijital reklam dünyası son yıllarda büyük bir dönüşüm geçirdi. Sosyal medya platformları, yapay zeka destekli içerikler, kişiselleştirilmiş reklam teknolojileri ve kullanıcı yorumlarının satın alma kararındaki etkisi giderek arttı.
Yeni düzenlemeler ile birlikte:
- Tüketicilerin yanıltılmasının önüne geçilmesi,
- Reklamların daha şeffaf hale getirilmesi,
- Dijital reklam süreçlerinde açık bilgilendirme sağlanması,
- Hassas kullanıcı gruplarının korunması,
- Reklam verenlerin sorumluluklarının netleştirilmesi amaçlanıyor.
Çocuklara Yönelik Profilleme Yapılarak Reklam Gösterilemeyecek
Yönetmelikte öne çıkan maddelerden biri çocuklara yönelik reklam uygulamalarıyla ilgili oldu.
Yeni düzenlemeye göre kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak çocuklara hedefli reklam gösterilmesi yasaklandı. Böylece çocukların çevrim içi davranışlarının analiz edilerek reklam hedeflemesinde kullanılması engelleniyor.
Bu düzenleme, çocukların dijital ortamda daha güvenli şekilde korunmasına yönelik önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Sosyal Medya Etkileyicileri için Reklam Kuralları Güncellendi
Influencer pazarlaması son yıllarda markaların en çok kullandığı reklam yöntemlerinden biri haline geldi. Yeni yönetmelik ile birlikte sosyal medya etkileyicileri tarafından yapılan ticari paylaşımlarda reklam niteliğinin açık şekilde belirtilmesi zorunlu hale getirildi.
Herhangi bir maddi kazanç, ücretsiz ürün veya etkinlik daveti karşılığında hazırlanan içeriklerde kullanıcıların reklam olduğunu kolayca anlayabilmesi gerekiyor.
Reklam içeriklerinde reklam ve tanıtım gibi ifadeler kullanılarak ticari iş birliğinin açık biçimde belirtilmesi bekleniyor.
İndirimli Satış Reklamlarında Yeni Dönem
İndirim kampanyaları da yönetmelikte önemli yer tutuyor. Yeni kurallara göre indirimli satış reklamlarında kullanılan indirim oranlarının belirlenmesinde referans alınacak fiyat, indirim başlangıcından önceki son 30 gün içerisindeki en düşük fiyat olacak.
Sebze gibi hızlı bozulabilen ürünlerde ise önceki fiyat hesabı, indirim öncesindeki son fiyat üzerinden değerlendirilecek.
Bu düzenleme ile tüketicilerin gerçeği yansıtmayan yüksek indirim algısıyla karşılaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yasa Dışı Şans Oyunlarına Ait Reklamlar Yasaklandı
Yönetmelikte dikkat çeken başlıklardan biri de yasa dışı şans oyunları oldu.
Fal, medyumluk, astroloji ve benzeri hizmetlerle bağlantılı yasa dışı bahis ve kumar faaliyetlerine yönelik reklam yasağı genişletildi. Böylece yasa dışı şans oyunlarını teşvik eden reklamların önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Tüketici Şikayetleri Daha Kısa Sürede Yayınlanacak
Şikayet platformlarına yönelik önemli bir değişiklik de yürürlüğe giriyor.
Yeni düzenleme kapsamında satıcı ve sağlayıcılara tüketici değerlendirmeleri yayımlanmadan önce açıklama veya cevap verebilmeleri için tanınan süre 72 saatten 48 saate indirildi.
Belirlenen süre içerisinde açıklama yapılmaması halinde değerlendirmeler doğrudan yayımlanabilecek.
Bu uygulama, tüketici geri bildirimlerinin daha hızlı görünür hale gelmesini destekliyor.
Yapay Zeka ile Oluşturulan Reklamlara Yeni Kurallar Getirildi
Yapay zeka teknolojilerinin reklam sektöründe yaygınlaşmasıyla birlikte yönetmelikte bu alana yönelik özel hükümler de yer aldı.
İnsanlardan ayırt edilmesi zor olan dijital karakterler veya yapay zeka destekli görseller kullanıldığında reklam içeriğinde bunun açık ve anlaşılır biçimde belirtilmesi gerekiyor.
Bunun yanında yapay zeka kullanılarak hazırlanan dijital içeriklerin, gerçekte deneyimlenmemiş bir ürün ya da hizmet hakkında tüketiciye yanıltıcı izlenim oluşturacak şekilde kullanılması yasaklandı.
Bu düzenleme, yapay zeka destekli reklamların daha şeffaf şekilde hazırlanmasını hedefliyor.
Çevresel Beyanlara İlişkin Yeni Düzenlemeler
Çevre odaklı pazarlama mesajları da yeni kurallar kapsamına alındı. “Çevre dostu”, “sürdürülebilir” gibi genel ifadelerin herhangi bir açıklama sunulmadan kullanılması uygun görülmüyor.
Reklamlarda yer verilen çevresel iddiaların:
- Açık şekilde açıklanması,
- Hangi yaşam döngüsü aşamasını kapsadığının belirtilmesi,
- Gerekli belge ve doğrulamalarla desteklenmesi gerekiyor.
Bu yaklaşım, tüketicilerin çevresel beyanlar konusunda daha doğru bilgilendirilmesini amaçlıyor.
Takviye Edici Gıda Reklamlarında Yeni Sınırlar
Yönetmelik kapsamında takviye edici gıdalara ilişkin reklam uygulamaları da güncellendi. Takviye edici gıdaların normal beslenme ile tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimini oluşturacak reklamlara izin verilmeyecek.
Sağlık beyanı kapsamına girmeyen alanlarda karşılaştırmalı reklam yapılabilmesine yönelik hükümler ise yürürlükte kalmaya devam ediyor.
Akademik Unvanların Yanıltıcı Kullanımı Engellenecek
Reklamlarda akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak biçimde kullanılmasına yönelik yeni hükümler de getirildi.
Uzmanlık veya akademik unvanların gerçeği yansıtmayan şekilde kullanılması ya da tüketiciyi yanlış yönlendirecek biçimde sunulması yönetmelik kapsamında değerlendiriliyor.
Bu değişiklik ile güven oluşturmak amacıyla gerçeğe aykırı unvan kullanımının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Tüketici Değerlendirmeleri İçin Yeni Kriterler
E-ticaret ve dijital platformlarda kullanıcı yorumları satın alma kararlarını doğrudan etkiliyor.
Yeni düzenlemeye göre satılan ürün veya hizmet için doğrulama yapılamayan platformlarda tüketici değerlendirmeleri yayımlanamayacak.
Bir mal, hizmet veya satıcı hakkında farklı başlıklar altında kullanıcı değerlendirmelerine yer verilmesi halinde ise tüm değerlendirmelerin birlikte, açık ve kolay erişilebilir şekilde sunulması gerekiyor.
Bu yaklaşım, kullanıcı yorumlarının daha şeffaf biçimde gösterilmesini amaçlıyor.
Reklam Verenleri ve Markaları Neler Bekliyor?
Yönetmelikte yapılan değişiklikler yalnızca kamu kurumlarını değil markaları, sosyal medya içerik üreticilerini, e-ticaret işletmelerini, dijital reklam ajansı ve dijital platformları da doğrudan ilgilendiriyor.
Özellikle yapay zeka destekli reklam içerikleri, influencer iş birlikleri, indirim kampanyaları ve tüketici değerlendirmeleri konusunda süreçlerin yeni kurallara uygun şekilde planlanması önem taşıyor.
Yeni düzenlemelerin 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmesiyle birlikte dijital reklam ekosisteminde daha şeffaf ve denetlenebilir bir dönemin başlaması amaçlanıyor.
